Đèn cảnh báo ABS bật sáng có thể khiến ô tô không đạt kiểm định theo đề xuất mới của Bộ Xây dựng. Chủ xe cần hiểu nguyên nhân gây lỗi và cách xử lý trước khi đưa phương tiện đi đăng kiểm.
Đèn cảnh báo ABS bật sáng trên bảng điều khiển cho biết ô tô đang có vấn đề liên quan đến hệ thống phanh.
Theo quy chuẩn hiện hành QCVN 122:2024/BGTVT, các đèn cảnh báo lỗi màu vàng trên bảng điều khiển, trong đó có đèn báo lỗi hệ thống ABS, được xếp vào nhóm hư hỏng, khiếm khuyết không quan trọng (MiD). Vì vậy, ô tô vẫn có thể đạt kiểm định dù xuất hiện cảnh báo này.
Tuy nhiên, Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kiểm định xe cơ giới tham gia giao thông đường bộ nhằm sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế QCVN 122:2024/BGTVT. Trong dự thảo, cơ quan này đề xuất nâng mức phân loại đối với lỗi đèn cảnh báo hệ thống chống bó cứng phanh ABS.
Theo đó, đèn báo lỗi hệ thống ABS dự kiến được xếp vào nhóm hư hỏng, khiếm khuyết quan trọng (MaD), tức là phương tiện sẽ không đạt kiểm định.
ABS là gì và đèn báo lỗi ABS sáng có nguy hiểm không?
ABS là viết tắt của Anti-lock Braking System, nghĩa là hệ thống chống bó cứng phanh. Đây là hệ thống an toàn giúp bánh xe không bị bó cứng khi người lái phanh gấp, từ đó hỗ trợ duy trì khả năng điều khiển hướng đi của xe.
Hệ thống ABS hoạt động dựa trên các cảm biến theo dõi tốc độ quay của từng bánh xe. Khi phát hiện bánh xe có nguy cơ bị bó cứng, bộ điều khiển ABS sẽ điều chỉnh áp suất dầu phanh để hạn chế tình trạng bánh xe ngừng quay trong khi ô tô vẫn đang di chuyển.
Nhờ đó, hệ thống giúp người lái duy trì khả năng điều khiển hướng đi của xe khi phanh gấp, đặc biệt trên những mặt đường trơn trượt.
Với sự hỗ trợ của hệ thống ABS, ô tô hạn chế được nguy cơ trượt bánh trên mặt đường khi tài xế đạp phanh gấp, dẫn tới mất lá
Vậy đèn báo lỗi ABS bật sáng có nguy hiểm không? Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào nguyên nhân gây lỗi và tình trạng thực tế của hệ thống phanh.
Nếu đèn ABS sáng vài giây rồi tắt ngay khi ô tô khởi động thì đó là cơ chế hoạt động bình thường, do hệ thống đang tự kiểm tra.
Nếu đèn ABS sáng liên tục, có thể hệ thống ABS đang gặp trục trặc. Phanh thông thường vẫn có thể hoạt động, nhưng chức năng chống bó cứng phanh có thể không còn hiệu quả. Khi đó, tài xế nên tránh lái xe ở tốc độ cao, tăng khoảng cách với xe phía trước và sớm đưa xe đi kiểm tra.
Nếu đèn ABS sáng cùng đèn phanh màu đỏ hoặc bàn đạp phanh có biểu hiện bất thường, ô tô có thể gặp vấn đề nghiêm trọng hơn. Tài xế nên dừng xe ở nơi an toàn và kiểm tra trước khi tiếp tục di chuyển.
Những nguyên nhân phổ biến khiến đèn báo lỗi ABS bật sáng
Từ cảm biến tốc độ bánh xe bị bẩn đến những trục trặc phức tạp hơn trong hệ thống phanh, có nhiều vấn đề có thể khiến đèn cảnh báo ABS bật sáng. Một số nguyên nhân có thể được kiểm tra sơ bộ tại nhà, nhưng việc chẩn đoán và sửa chữa thường cần thiết bị chuyên dụng cùng kỹ thuật viên có chuyên môn. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến.
Lỗi cảm biến tốc độ bánh xe
Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến đèn cảnh báo ABS bật sáng.
Cảm biến tốc độ bánh xe thường nằm ở moay-ơ bánh xe hoặc gần cụm ổ bi, trục bánh xe, có nhiệm vụ theo dõi tốc độ quay của từng bánh và gửi dữ liệu đến bộ điều khiển ABS.
Do nằm gần bánh xe, cảm biến tốc độ thường xuyên tiếp xúc với nước, bụi bẩn, đất đá và các tác động từ mặt đường; nhiệt độ cao cũng có thể ảnh hưởng đến độ bền của bộ phận này. Cảm biến bị bẩn, ăn mòn, hư hỏng hoặc mất kết nối có thể gửi tín hiệu không ổn định, thậm chí không gửi tín hiệu, khiến đèn cảnh báo ABS bật sáng.
Đứt cầu chì ABS
Giống như nhiều hệ thống điện khác trên ô tô, hệ thống chống bó cứng phanh ABS được bảo vệ bằng cầu chì. Nếu cầu chì bị đứt do chập điện hoặc dòng điện tăng đột biến, hệ thống ABS có thể ngừng hoạt động và khiến đèn cảnh báo bật sáng. Đây cũng có thể là dấu hiệu của một sự cố điện tiềm ẩn.
Hỏng bộ điều khiển ABS
Bộ điều khiển ABS tiếp nhận và xử lý dữ liệu từ các cảm biến, đồng thời điều khiển hoạt động của hệ thống để điều chỉnh áp suất phanh. Tương tự các linh kiện điện tử khác, bộ phận này có thể gặp sự cố do nhiệt độ cao, hơi ẩm, ăn mòn hoặc hư hỏng linh kiện bên trong.
Các dấu hiệu thường gặp gồm đèn cảnh báo ABS sáng liên tục hoặc hệ thống ABS hoạt động không đúng cách.
Dầu phanh thấp
Hệ thống ABS phụ thuộc vào hệ thống thủy lực và lượng dầu phanh phù hợp. Do đó, mức dầu phanh thấp có thể làm giảm hiệu quả phanh và trong một số trường hợp khiến đèn cảnh báo phanh hoặc ABS bật sáng. Tuy nhiên, dầu phanh không tự nhiên hao hụt đáng kể. Trong nhiều trường hợp, mức dầu thấp là dấu hiệu cho thấy hệ thống đang bị rò rỉ hoặc má phanh đã mòn.
Tài xế có thể kiểm tra bình chứa dầu phanh dưới nắp ca-pô để xem mức dầu có gần hoặc thấp hơn vạch tối thiểu hay không. Nếu dầu phanh thấp, việc bổ sung dầu có thể khiến một số cảnh báo tắt, nhưng không giải quyết được nguyên nhân gây hao hụt. Nếu hệ thống bị rò rỉ, ô tô cần được sửa chữa tại garage để bảo đảm cả hệ thống phanh thông thường lẫn ABS hoạt động đúng cách.
Trục trặc bơm thủy lực ABS
Bơm thủy lực ABS, còn gọi là bơm ABS, có nhiệm vụ điều chỉnh áp suất phanh khi hệ thống chống bó cứng phanh được kích hoạt. Nếu bơm bị hỏng do dầu phanh nhiễm bẩn, sự cố điện hoặc hao mòn theo thời gian, hệ thống ABS có thể ngừng hoạt động và đèn cảnh báo bật sáng.
Trên đây là các nguyên nhân thường gặp. Ngoài ra, đèn cảnh báo ABS còn có thể bật sáng do hư hỏng dây dẫn hoặc giắc nối, lỗi bộ phận đọc tín hiệu tốc độ bánh xe, sự cố ở cụm thủy lực ABS hoặc nguồn điện không ổn định do ắc-quy yếu. Trong quá trình sửa chữa xe, thợ cũng có thể vô tình làm lỏng giắc nối hoặc ảnh hưởng đến cảm biến.
Nhìn chung, khi đèn cảnh báo ABS bật sáng, tài xế có thể kiểm tra sơ bộ các dấu hiệu dễ nhận biết như mức dầu phanh, tình trạng ắc-quy và các cảnh báo khác trên bảng điều khiển. Tuy nhiên, không nên tự tháo lắp hoặc can thiệp vào hệ thống ABS nếu không có chuyên môn. Để xác định chính xác nguyên nhân và khắc phục triệt để, chủ xe nên đưa ô tô đến garage có thiết bị chẩn đoán chuyên dụng và kỹ thuật viên chuyên nghiệp.