Không chỉ lượng cà phê, thời điểm uống cũng có thể liên quan đến sức khỏe. Một nghiên cứu lớn cho thấy uống cà phê vào buổi sáng có liên quan đến nguy cơ tử vong thấp hơn.
Nghiên cứu này bao gồm 40.725 người trưởng thành từ Khảo sát Sức khỏe và Dinh dưỡng Quốc gia Mỹ (NHANES) giai đoạn 1999-2018 cùng 1.463 người trưởng thành từ Nghiên cứu xác thực về lối sống ở nam giới và phụ nữ, có đầy đủ dữ liệu ghi chép chế độ ăn trong 7 ngày. Nghiên cứu công bố trên European Heart Journal.
Các nhà nghiên cứu xác định hai kiểu thời điểm uống cà phê. Nhóm uống cà phê buổi sáng chủ yếu uống trong khoảng từ 4h đến trước 12h (chiếm 36% số người tham gia), trong khi nhóm còn lại uống cà phê rải rác trong cả ngày (14% số người tham gia), gồm buổi sáng, chiều và tối.
Trong thời gian theo dõi trung vị 9,8 năm, ghi nhận tổng cộng 4.295 trường hợp tử vong do mọi nguyên nhân, 1.268 trường hợp tử vong do bệnh tim mạch và 934 trường hợp tử vong do ung thư.
Uống cà phê vào buổi sáng có lợi cho sức khỏe hơn.
Kết quả cho thấy nhóm uống cà phê chủ yếu vào buổi sáng có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn khoảng 16% so với người không uống cà phê.
Nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch ở nhóm này cũng thấp hơn khoảng 31%. Trong khi đó, kiểu uống cà phê rải rác cả ngày không cho thấy mối liên quan đáng kể với nguy cơ tử vong so với không uống cà phê.
Đáng chú ý, mối liên quan giữa lượng cà phê và nguy cơ tử vong cũng khác nhau tùy thời điểm uống.
Ở nhóm chủ yếu uống cà phê buổi sáng, mức tiêu thụ từ hơn 2 đến 3 cốc/ngày và trên 3 cốc/ngày đều có liên quan với nguy cơ tử vong thấp hơn so với người không uống cà phê. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu không xem đây là bằng chứng cho thấy uống càng nhiều cà phê càng tốt.
Như vậy, uống cà phê vào buổi sáng có thể liên quan mạnh mẽ hơn đến việc giảm nguy cơ tử vong so với việc uống cà phê vào các thời điểm muộn hơn trong ngày.
“Thời điểm tốt nhất để uống cà phê là từ giữa đến cuối buổi sáng, thường là khoảng 9h30 đến 11h30”, Tiến sĩ Raj Dasgupta, bác sĩ chuyên khoa giấc ngủ, chia sẻ với TODAY.com. Ông cho biết thêm, mọi người nên uống cà phê khoảng 1-3 giờ sau khi thức dậy.
Và loại cà phê tốt nhất cho sức khỏe dường như là cà phê pha nóng, được lọc từ hạt cà phê rang nhạt, không thêm kem hoặc đường.
“Về mặt sinh lý, cà phê vào giữa buổi sáng tốt hơn”, Julia Zumpano, chuyên gia dinh dưỡng tại Trung tâm Dinh dưỡng Con người thuộc Phòng khám Cleveland, chia sẻ.
Vì sao thời điểm uống cà phê có thể quan trọng?
Các nhà nghiên cứu đưa ra một số giả thuyết để giải thích kết quả.
Một khả năng là uống cà phê vào buổi chiều hoặc tối có thể ảnh hưởng đến nhịp sinh học và giấc ngủ. Caffeine có tác dụng kích thích hệ thần kinh trung ương, giúp tỉnh táo, nhưng sử dụng vào thời điểm muộn có thể làm gián đoạn giấc ngủ ở một số người.
Một nghiên cứu được công bố năm 2025 trên Sleep cũng xem xét tác động của thời điểm và liều caffeine đối với giấc ngủ. Các nhà nghiên cứu nhận thấy liều cao 400mg caffeine có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ ngay cả khi được sử dụng vào buổi sáng và tác động bất lợi tăng lên khi thời điểm sử dụng càng gần giờ đi ngủ.
Một giả thuyết khác liên quan đến đặc tính chống viêm của các hợp chất hoạt tính sinh học trong cà phê. Một số chất chỉ dấu viêm trong cơ thể có nhịp biến đổi theo thời gian trong ngày, thường cao hơn vào buổi sáng.
Vì vậy, các nhà nghiên cứu cho rằng việc tập trung uống cà phê vào buổi sáng có thể tạo ra tác động khác so với uống rải rác cả ngày. Tuy nhiên, đây mới là giả thuyết và cần thêm nghiên cứu để xác định cơ chế.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh một điểm quan trọng: đây là nghiên cứu quan sát. Vì vậy, kết quả chỉ cho thấy mối liên quan giữa thời điểm uống cà phê và nguy cơ tử vong, chứ chưa chứng minh cà phê buổi sáng trực tiếp làm giảm nguy cơ tử vong.
Lưu ý điều gì khi uống cà phê?
Tiến sĩ - Lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện Nghiên cứu Phát triển Y dược Cổ truyền Việt Nam, cho biết thêm, cà phê dường như là con dao hai lưỡi. Nó có thể khiến chúng ta cảm thấy tỉnh táo, năng suất và có động lực hơn.
Tuy nhiên, đối với một số người, nó lại có tác dụng ngược lại, khiến họ cảm thấy lo lắng, bồn chồn và không thể tập trung.
Thực tế, cà phê cũng giàu chất chống oxy hóa và chứa một lượng nhỏ một số vi chất dinh dưỡng mà cơ thể chúng ta cần.
"Ở mức độ vừa phải, hầu hết mọi người có thể thưởng thức cà phê một cách an toàn như một phần của chế độ ăn uống lành mạnh. Tuy nhiên, có một số người không nên tiêu thụ caffeine", TS Giang lưu ý.
Chẳng hạn, trẻ em được khuyên nên tránh uống cà phê do nó có thể ảnh hưởng đến sự tăng trưởng và phát triển. Cà phê có thể gây mất ngủ, do đó những người bị khó ngủ cần hạn chế, đặc biệt không dùng cà phê vào buổi tối.
Phụ nữ mang thai cũng nên hạn chế tiêu thụ caffeine ở mức dưới 200mg mỗi ngày. Bạn cũng không nên uống quá 500mg caffeine mỗi ngày, tức là khoảng 5 tách cà phê thông thường.